Het ontstaan van een van de meest populaire sneakers in Nederland, de Nike Air Max 1.

Weinig sneakers spreken zo tot de verbeelding als de Nike Air Max 1. Voor veel sneakerheads, vooral in Nederland, is de Air Max 1 hét model. De schoen is inmiddels meer dan 35 jaar oud en nooit uit het straatbeeld verdwenen. Wij vinden het daarom tijd om uit te zoeken hoe deze iconische sneaker is ontstaan! 

Godfather van de air technologie

Zonder de air technologie had de Nike Air Max 1 nooit bestaan. Voor deze grensverleggende technologie moeten we Marion Franklin Rudy bedanken, een oud NASA ruimtevaart ingenieur. Franklin is overtuigd dat de Air technologie die gebruikt wordt voor in de ruimte, ook van meerwaarde kan zijn voor de schoenenindustrie. Door de midsole uit de hollen en te vullen met een airbag wordt een schoen niet alleen een stuk lichter, maar wordt elke stap die je neemt op die schoen ook gedempt. 

Franklin Rudi, 1977.

Franklin zelf is razend enthousiast over zijn uitvinding. De meeste schoenmerken in die tijd zijn dat minder. In de zoektocht naar een bedrijf die samen met hem deze technologie verder wil ontwikkelen, krijgt hij afwijzing na afwijzing. 

Tot dat hij in 1977 aankomt in Beaverton, bij het hoofdkantoor van het eigenzinnige Nike. Dit bedrijf wordt als enige wél enthousiast van het bijzondere idee van Franklin. Samen met het ontwikkelingsteam van Nike sleutelt Franklin verder aan de air technologie. 

Het keerpunt in de geschiedenis van Nike

Na een jaar van ontwikkeling brengt Nike de eerste schoen uit waarbij de air technologie van Franklin Rudy gebruikt wordt, de Nike Air Tailwind uit 1978. Deze Nike Tailwind heeft een verborgen air unit in de midsole en is door enkele retailers in Honolulu verkocht in aanloop naar de marathon van 1978 in die stad. De schoen is door de eerste kopers zeer positief ontvangen. Nike besluit daarom om de schoen een jaar later voor de massa te produceren. 

Nike Air Tailwind, 1978

De baanbrekende air unit zorgt voor een keerpunt in de geschiedenis van Nike. Vóór 1979 is Nike een eigenwijs maar zeer ambitieus bedrijf. Na de release van de Air Tailwind is Nike een van de belangrijkste merken binnen de atletiekwereld. Dankzij het grote succes van de Nike Air Tailwind, komt de ontwikkeling van de air-technologie in een stroomversnelling terecht. 

De architect van de Nike Air Max 1

We spoelen even vooruit naar 1985, wanneer een bedrijfsarchitect van Nike solliciteert voor de functie van schoenenontwerper. Gelukkig voor hem, en voor alle sneakersheads, is de afdeling schoenenontwerp gek genoeg om een architect aan te nemen voor het ontwerpproces. Zo wordt Tinker Hatfield, bedrijfsarchitect van Nike, designer binnen het bedrijf. Deze gewaagde beslissing heeft de hardloop- en sneakerwereld voor altijd veranderd. 

Nike zit midden jaren ’80 in een lastige fase. Ze verkopen schoenen aan de lopende band. Dit komt grotendeels door de succesvolle samenwerking met basketballegende Michael Jordan. Ze zijn echter teveel afhankelijk van de verkoop van de Nike Air Jordan 1 en de creativiteit bij het ontwerpen van nieuwe schoenen is ver te zoeken. Binnen de design afdeling van Nike is het tijd voor een frisse wind, en hiervoor zijn ze bij Tinker Hatfield aan het juiste adres. 

Tinker Hatfield is een groot hardloopliefhebber en heeft ervaring met ontwerpen. Hij heeft alleen geen ervaring met het ontwerpen van schoenen, waardoor hij nog buiten de gebaande paden kan denken. Dit klinkt op papier als een match made in heaven. 

De stad van de liefde als inspiratiebron

Ondanks zijn nieuwe functie, blijft Tinker Hatfield een groot liefhebber van architectuur. Hij reist er zelfs de hele wereld voor over. In 1985 pakt hij speciaal het vliegtuig naar Parijs om het Center Georges Pompidou te bezichtigen. Door het gedurfde en provocerende ontwerp is het gebouw in heel Frankrijk zowel geliefd als gehaat. 

Center Georges Pompidou

De ontwerper, Renzo Piano, speelt met de bestaande wetten van de architectuur. Het gebouw zet namelijk onderdelen die normaal gesproken verstopt worden in een gebouw, in de spotlights. Grote buizen en metalen roltrappen zijn in felle kleuren vanaf de buitenkant te bewonderen. Wanneer Tinker Hatfield de straat inloopt waar het Center Georges Pompidou staat, wordt hij meteen geraakt door het gebouw. 

Hoe een simpele schets voor verdeeldheid binnen Nike zorgt

Terug in Amerika, met de ervaring van het Center Georges Pompidou in zijn achterhoofd, begint Tinker Hatfield schetsen te maken voor een nieuwe schoen. Op deze tekening zie je iets dat binnen de schoenenwereld nog nooit eerder gedaan is: de air technologie die normaal verstopt zit in de zool, wordt door een doorzichtig venster tentoongesteld aan de buitenwereld.  

Eerste schets van de Air Max 1, 1986

Het ontwerp zorgt allerminst voor een jubelstemming binnen Nike. Integendeel: het levert een storm van kritiek op. Het design van de schoen wordt door veel mensen binnen het bedrijf niet begrepen. Wie wil nou schoenen kopen waarvan je de binnenkant kan zien? Ook zijn er praktische bezwaren voor de productie van de schoen. Veel werknemers zijn bang dat klanten die de schoen wel zien zitten, uit nieuwsgierigheid de air bubbel lek prikken en de schoenen daarna retourneren. Daarnaast zou het produceren van de schoen (te) lastig zijn. De medewerkers vrezen dat de grote uitholling in de midsole ervoor zorgt dat de schoen snel kapot gaat. Dit zou Nike een onbetrouwbare naam geven. 

Van verkruimeld prototype naar massaproductie

Ondanks deze negatieve reacties blijven de rebelse Tinker Hatfield en het ontwerpteam doorgaan met het ontwikkelen van de schoen die de sneakerwereld voor altijd heeft veranderd. De kritiek binnen het bedrijf is deels terecht gebleken. In 1986 zijn de eerste prototypes van de schoen gemaakt. Al snel komt het ontwerpteam erachter dat de midsole snel verkruimelt door het grote window. Dit prototype wordt dus snel uit de productie gehaald en Tinker Hatfield moet samen met zijn team terug naar de tekentafel. Uiteindelijk maken ze de window, die de air-unit zichtbaar maakt, een stukje kleiner. De air technologie in de schoen is nog wel te zien, maar dat gaat niet meer ten koste van de stevigheid van de midsole. 

Deze doorbraak zorgt ervoor dat de schoen voor de massa geproduceerd kan worden. Deze revolutionaire schoen, de Nike Air Max 1, ziet het levenslicht op 26 maart 1987. En is vandaag de dag nog steeds niet uit het straatbeeld weg te denken. 

De eerste Air Max 1, 1987